الگوریتم اثبات سهام (PoS) یکی از روشهای جدید و کارآمد برای تامین امنیت در شبکههای بلاکچین است. این الگوریتم به جای استفاده از مصرف انرژی زیاد مانند الگوریتم اثبات کار (PoW)، از روشی به نام استیکینگ بهره میبرد که به کاربران این امکان را میدهد تا با قفل کردن ارز دیجیتال خود، امنیت شبکه را تامین کرده و در عوض پاداش دریافت کنند. این روش سرعت تراکنشها را افزایش میدهد و مصرف انرژی را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. اگر جزو افراد تازه وارد به این بازار باشید طبیعی است که درک این مقدمه براش شما دشوار باشد و به همین دلیل در این مطلب سعی میکنیم تمام این مفاهیم و جزئیات آن را به زبان ساده و قابل فهم برای شما توضیح دهیم.
آنچه باید بدانید:
- الگوریتم اثبات سهام (PoS) روشی امن و کمهزینه برای تایید تراکنشها در بلاکچین است که از قدرت پردازشی استفاده نمیکند.
- در الگوریتم کاربران با سهامگذاری توکنهای خود در شبکه، در تایید تراکنشها مشارکت میکنند و به این ترتیب میتوانند پاداش دریافت کنند.
- PoS نسبت به الگوریتم اثبات کار (PoW) انرژی کمتری مصرف میکند و به همین دلیل برای محیط زیست مناسبتر است.
- سرعت تایید تراکنشها در PoS بسیار بیشتر از PoW است، چون نیازی به حل مسائل پیچیده ریاضی ندارد.
- این الگوریتم برای پروژههایی که به دنبال مقیاسپذیری و کاهش هزینهها هستند، بسیار مناسب است.
- با استفاده از PoS، شبکههای بلاکچین قادر به رشد و گسترش بهصورت پایدار خواهند بود.
الگوریتم اثبات سهام چیست؟ وقتی مالکیت جایگزین قدرت محاسباتی میشود
الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake یا PoS) یکی از روشهای تایید تراکنشها در بلاکچین است. بهجای اینکه در الگوریتمهای قدیمی مثل اثبات کار (Proof of Work) از قدرت پردازشی بالا استفاده کنید، در PoS شما بهعنوان صاحب توکنها، برای تایید تراکنشها از داراییتان استفاده میکنید. یعنی شما بهجای استفاده از قدرت پردازشی، مقدار مشخصی از داراییتان را در شبکه سهامگذاری میکنید تا در تایید تراکنشها مشارکت کنید. هرچه سهام بیشتری داشته باشید، شانس بیشتری برای تایید تراکنشها و دریافت پاداش خواهید داشت.
فرض کنید بانکها به شما سود میدهند. حالا اگر شما پول زیادی در بانک داشته باشید، بانک بیشتر از شما استفاده میکند و در عوض سود بیشتری به شما میدهد. به همین ترتیب، در الگوریتم PoS، هر چقدر شما بیشتر در شبکه پول (توکن) داشته باشید، بیشتر در تایید تراکنشها مشارکت خواهید داشت و در نتیجه پاداش بیشتری دریافت میکنید.
در این حالت، بانک بهجای استفاده از دستگاههای محاسباتی و نیروهای پردازشی، از پول شما بهعنوان سرمایه برای تایید تراکنشها استفاده میکند. در واقع، در این سیستم هیچ نیازی به قدرت محاسباتی زیاد نیست و با سهامگذاری (نگهداری توکنها) از سیستم بهرهمند خواهید شد.
الگوریتم اثبات سهام چگونه کار میکند؟ انتخاب اعتبارسنجها پشت پرده بلاکچین
الگوریتم اثبات سهام (PoS) بهعنوان یک روش تایید تراکنشها در بلاکچین به شما این امکان را میدهد که برای تایید تراکنشها بهجای استفاده از قدرت پردازش (مانند الگوریتم اثبات کار یا PoW)، از داراییهایی که در اختیار دارید استفاده کنید. این کار بهوسیلهی فرآیندی به نام استیکینگ انجام میشود که در آن شما توکنهای دیجیتال خود را در شبکه قفل میکنید.
در الگوریتم اثبات سهام، اعتبارسنجها (Validator) وظیفه تایید تراکنشها و ایجاد بلوکهای جدید را بهعهده دارند. این اعتبارسنجها از بین کسانی که بیشترین تعداد توکن را استیک کردهاند، انتخاب میشوند. بهطور ساده، اعتبارسنجهایی که دارایی بیشتری در شبکه دارند، احتمال بیشتری برای تایید تراکنشها دارند. بنابراین، استیکینگ ارز دیجیتال باعث میشود که نه تنها شما شانس بیشتری برای تایید تراکنشها داشته باشید، بلکه این فرایند میتواند به رشد و امنیت بلاکچین کمک کند.
فرض کنید شما به یک بازی رقابتی وارد میشوید. در این بازی، هرچه تعداد سکههای شما بیشتر باشد، شانس بیشتری برای برنده شدن دارید. در الگوریتم اثبات سهام، بهجای بازی، شما توکنهای خود را استیک میکنید و با هرچه بیشتر استیک کردن، احتمال انتخاب شدن شما بهعنوان اعتبارسنج بیشتر میشود.
پیشنهاد مطالعه:
الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) چیست؟
چرا بلاکچینها از PoS به PoW مهاجرت کردند؟
بلاکچینها بهطور سنتی از الگوریتم اثبات کار (PoW) برای تامین امنیت شبکهها و تایید تراکنشها استفاده میکردند. اما این الگوریتم نیاز به مصرف بسیار بالای انرژی دارد که هم هزینهبر است و هم آسیبزننده به محیط زیست. در مقابل، الگوریتم اثبات سهام (PoS) رویکردی بهینهتر است که باعث کاهش مصرف انرژی و هزینههای مرتبط میشود.

با این حال، مهاجرت به PoS از PoW مزایای زیادی به همراه دارد که باعث شده بسیاری از پروژهها به سمت این تغییر حرکت کنند. در اینجا دلایلی که باعث این مهاجرت شدهاند، آورده شده است:
- صرفهجویی در مصرف انرژی: در PoS، برخلاف PoW که برای استخراج به سختافزارهای پرمصرف نیاز دارد، اثبات سهام به کاربران این امکان را میدهد تا با استیک کردن داراییهای خود، تراکنشها را تأیید کنند بدون اینکه انرژی زیادی مصرف شود.
- کاهش هزینهها: فرآیندهای مربوط به اثبات سهام نیاز به منابع محاسباتی کمتری دارند و از این رو هزینهها بهطور چشمگیری کاهش پیدا میکنند.
- بلاک چین سبز: با کاهش مصرف انرژی، بلاکچینهایی که از PoS استفاده میکنند، بهعنوان بلاکچینهای سبز شناخته میشوند و میتوانند به توسعه پایدار و محیط زیست کمک کنند.
- سرعت بیشتر و مقیاسپذیری: اثبات سهام امکان انجام تراکنشهای سریعتر و افزایش مقیاسپذیری شبکهها را فراهم میکند. در PoW، سرعت پردازش تراکنشها محدود است، اما در PoS این مشکل کاهش مییابد.
- امنیت بیشتر: با توجه به اینکه در PoS، اعتبارسنجها باید توکنهای خود را به اشتراک بگذارند، افراد بیشتری از امنیت شبکه محافظت میکنند. این باعث میشود که هک یا حملات به بلاکچین بسیار سختتر شود.
مزایای الگوریتم اثبات سهام: چرا سرمایهگذاران PoS را میپسندند؟
الگوریتم اثبات سهام (PoS) به عنوان یک روش جایگزین برای تایید تراکنشها در بلاکچین، از آن زمان که معرفی شد توجه بسیاری از سرمایهگذاران و فعالان دنیای ارزهای دیجیتال را به خود جلب کرده است. PoS در مقایسه با الگوریتم اثبات کار (PoW)، که نیاز به مصرف زیاد انرژی دارد، بهطور چشمگیری به صرفهتر و کارآمدتر است. این ویژگیها باعث میشود که PoS برای سرمایهگذاران جذابیت زیادی داشته باشد. در ادامه دلایل محبوبیت الگوریتم اثبات سهام را توضیح میدهیم.
- بازده استیکینگ: سرمایهگذاران با استیک کردن ارزهای خود در سیستم PoS میتوانند از آن درآمد ثابت و پایداری کسب کنند.
- امنیت اقتصادی: اثبات سهام باعث میشود که برای دستکاری یا حمله به شبکه، نیاز به هزینه بالایی باشد و این امنیت بیشتری را برای سرمایهگذاران فراهم میآورد.
- سهولت ورود برای کاربران: PoS برای ورود و مشارکت در آن نیازی به تجهیزات پیچیده و پرهزینه نیست، که باعث میشود سرمایهگذاران تازهکار نیز به راحتی وارد اکوسیستم شوند.
معایب و ریسکهای PoS که کمتر درباره آنها صحبت میشود
الگوریتم اثبات سهام (PoS) به عنوان یک گزینه جایگزین برای اثبات کار (PoW)، مزایای زیادی دارد، اما مانند هر سیستم دیگری، چالشها و معایب خاص خود را نیز دارد. این معایب میتوانند برای سرمایهگذاران و کاربران آن نگرانیهایی ایجاد کنند. در اینجا به برخی از این معایب و ریسکهای مرتبط با PoS پرداخته میشود.
ریسکهای امنیتی: برخلاف اثبات کار که نیاز به مصرف زیاد انرژی و منابع دارد، در PoS تنها با داشتن مقدار زیادی از ارز میتوان به شبکه دسترسی پیدا کرد و در آن مشارکت کرد. این باعث میشود که افراد با داشتن سهم زیاد در شبکه، قدرت بیشتری پیدا کنند که ممکن است امنیت شبکه را تهدید کند. در چنین شرایطی، هکرها و یا حملات مشابه میتوانند تهدیداتی برای شبکه ایجاد کنند.
تمرکز سرمایه: یکی از مشکلات PoS این است که افرادی که سرمایه زیادی دارند، میتوانند کنترل بیشتری بر روی بلاکچین داشته باشند. به عبارت دیگر، اگر تعداد کمی از افراد قادر به داشتن مقدار زیادی از ارز باشند، آنها میتوانند به راحتی تصمیمات را در شبکه تحت کنترل خود درآورند که این مسئله به تمرکزگرایی منجر میشود.
حملات اقتصادی و ریسکهای قفل شدن داراییها: در سیستم PoS، برای تایید تراکنشها و امنیت شبکه باید داراییها بهمدت طولانی قفل شوند. در صورت وقوع شرایط اقتصادی نامطلوب یا کاهش قیمتها، سرمایهگذاران قادر به برداشت سریع داراییهای خود نخواهند بود که این امر میتواند باعث ضرر برای آنها شود.

استیکینگ چیست و چگونه از PoS درآمد غیر فعال بسازیم؟
استیکینگ یک فرآیند ساده است که به شما اجازه میدهد توکنهای خود را در یک شبکه بلاکچین قفل کنید و در ازای این کار، پاداش دریافت کنید. در الگوریتم اثبات سهام (PoS)، برای تایید تراکنشها و امنیت شبکه، نیاز به “استیکینگ” یا قفل کردن توکنها است. به این معنی که شما بهعنوان یک سرمایهگذار، بخشی از داراییتان را در شبکه قفل میکنید و در ازای آن، در موفقیت شبکه سهیم میشوید و توکنهای جدید بهعنوان پاداش دریافت میکنید.
در عمل، استیکینگ خیلی ساده است. فرض کنید که شما توکنهایی مانند اتریوم (ETH) یا کاردانو (ADA) دارید. برای شروع استیکینگ، کافی است این توکنها را در کیف پولهای دیجیتال مخصوص استیکینگ قفل کنید. این کیف پولها در واقع بهعنوان یک رابط بین شما و بلاکچین عمل میکنند و به شما امکان میدهند که توکنهای خود را در شبکه بلاکچین قفل کرده و از پاداشهای آن بهرهمند شوید.
پیشنهاد مطالعه:
استیکینگ، راهی برای کسب درآمد غیرفعال از ارزهای دیجیتال
حالا چطور استیکینگ برای شما میتواند مفید باشد؟

استیکینگ اگر درست انجام شود میتواند برای سرمایه شما کار مفیدی باشد در ادامه جزئیات آن را توضیح میدهیم.
- انتخاب پلتفرم مناسب: برای استیکینگ، باید یک پلتفرم یا صرافی معتبر پیدا کنید که از توکنهای شما پشتیبانی کند و خدمات استیکینگ ارائه دهد. پلتفرمهایی مانند Binance، Kraken و حتی پلتفرمهای ایرانی مثل آبانتتر به شما این امکان را میدهند که بدون نیاز به فعالیتهای پیچیده، داراییهای دیجیتال خود را در استیکینگ قرار دهید.
- استفاده از کیف پولها: اگر شما نمیخواهید از صرافیها استفاده کنید، میتوانید از کیف پولهایی که استیکینگ پشتیبانی میکنند، مانند کیف پول Exodus یا کیف پولهای مخصوص بلاکچینهایی مانند اتریوم و کاردانو، استفاده کنید. کافی است توکنهای خود را به آن کیف پول انتقال دهید، سپس بخشی از توکنها را برای استیکینگ انتخاب کنید و درآمد خود را دریافت کنید.
- درآمد از استیکینگ: با قفل کردن توکنها، شما درصدی از پاداشها را بهطور منظم دریافت میکنید. این پاداشها بهصورت ارز دیجیتال و معمولاً ماهانه یا بهصورت دورهای به کیف پول شما واریز میشوند. این درآمد غیرفعال بهمرور زمان جمع میشود و در طولانی مدت میتواند به سود خوبی تبدیل شود.
معرفیترین بلاکچینهای مبتنی بر اثبات سهام
در دنیای بلاکچینها، الگوریتم اثبات سهام (PoS) در حال تبدیل شدن به یک استاندارد برای بسیاری از پروژهها است، زیرا در مقایسه با الگوریتم اثبات کار (PoW) مصرف انرژی کمتری دارد و باعث بهبود مقیاسپذیری شبکه میشود. برخی از مهمترین بلاکچینها که از این الگوریتم استفاده میکنند عبارتند از:
اتریوم (پس از مرج)
اتریوم، یکی از بزرگترین بلاکچینهای جهان، در گذشته از الگوریتم اثبات کار (PoW) استفاده میکرد اما از زمان مرج (Merge) که در سپتامبر 2022 اتفاق افتاد، به الگوریتم اثبات سهام (PoS) تغییر وضعیت داده است. این تغییر برای افزایش سرعت تراکنشها و کاهش مصرف انرژی در بلاکچین اتریوم انجام شد. تغییر به PoS نهتنها مصرف انرژی را کاهش داده، بلکه برای کاربران این امکان را فراهم کرده که از طریق استیکینگ، بخشی از توکنهای اتریوم خود را بهعنوان وثیقه در شبکه قفل کنند و پاداش بگیرند.
سولانا
سولانا یکی از بلاکچینهای پرسرعت و کمهزینه است که از الگوریتم اثبات سهام ترکیبشده با اثبات تاریخچه (Proof of History) برای تامین امنیت و مقیاسپذیری شبکه خود استفاده میکند. این بلاکچین به دلیل سرعت بسیار بالا و هزینههای کم، به یکی از رقبای جدی اتریوم تبدیل شده است. سولانا برای کاربران این امکان را فراهم میکند که از توکنهای SOL خود برای استیکینگ و دریافت پاداش استفاده کنند.
کاردانو
کاردانو یک پروژه بلاکچین است که بیشتر بر روی ایجاد شبکهای پایدار و امن متمرکز است. در کاردانو، از الگوریتم Ouroboros استفاده میشود که برخلاف روشهای دیگر اثبات سهام، امنیت شبکه را با کمترین میزان انرژی ممکن تأمین میکند. این بلاکچین برای افرادی که میخواهند به صورت فعال در شبکه مشارکت داشته باشند، گزینهای بسیار مناسب است. با استیکینگ در کاردانو، شما میتوانید به رشد و امنیت این شبکه کمک کرده و از این طریق پاداش دریافت کنید.
پولکادات
پولکادات یک پروژه بسیار متفاوت است که هدف آن ایجاد ارتباط میان بلاکچینهای مختلف است. این شبکه بهجای اینکه تنها یک بلاکچین داشته باشد، از چندین بلاکچین مستقل بهره میبرد که میتوانند با هم تعامل داشته باشند. این قابلیت به پولکادات اجازه میدهد که حجم تراکنشهای بیشتری را پردازش کند. کاربران میتوانند از توکنهای DOT خود برای استیکینگ استفاده کنند و در ازای آن از پاداشهایی بهرهمند شوند.
آوالانچ
آوالانچ یکی از بلاکچینهای بسیار سریع است که برای توسعهدهندگان و کاربران بسیار جذاب است. این بلاکچین توانایی پردازش هزاران تراکنش در ثانیه را دارد و از سیستم اثبات سهام برای تأمین امنیت و مقیاسپذیری استفاده میکند. برای کسانی که میخواهند در این بلاکچین فعال باشند، استیکینگ راهی است که میتوانند با آن از شبکه پشتیبانی کنند و پاداش کسب کنند.
تفاوت اثبات سهام با اثبات کار، کدام برای آینده بهتر است؟
الگوریتم اثبات سهام (PoS) و اثبات کار (PoW) دو روش اصلی برای تایید تراکنشها در بلاکچینها هستند. در PoW، ماینرها برای تایید تراکنشها نیاز به انجام محاسبات پیچیده دارند که مصرف انرژی زیادی میطلبد، در حالی که در PoS، کاربران با استیک کردن ارزهای دیجیتال خود در فرآیند تایید تراکنشها مشارکت میکنند، که انرژی بسیار کمتری مصرف میشود. این امر موجب میشود که PoS به عنوان الگوریتمی پایدارتر و سازگارتر با محیط زیست به نظر برسد.
|
ویژگی |
اثبات سهام (PoS) |
اثبات کار (PoW) |
|
مصرف انرژی |
کمترین مصرف انرژی |
مصرف بالای انرژی به دلیل ماینینگ |
|
امنیت |
امنیت قابل قبول با هزینه کمتر |
امنیت بالاتر به دلیل سختافزارهای گرانقیمت |
|
مقیاسپذیری |
مقیاسپذیری بهتر |
مقیاسپذیری محدود به منابع سختافزاری |
|
تأثیرات محیطی |
کمترین تاثیرات منفی بر محیط زیست |
تاثیرات منفی بیشتر بر محیط زیست |
آیا انتخاب PoS برای سرمایهگذاری مناسب است؟
الگوریتم اثبات سهام (PoS) یکی از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاری است، به ویژه اگر شما به دنبال کسب سود ثابت از طریق استیکینگ هستید. در این روش، شما ارز دیجیتال خود را در یک پلتفرم قفل میکنید و در ازای آن، سهمی از پاداشها به شما داده میشود. این فرآیند، به خصوص زمانی که بازار در روند صعودی قرار دارد، میتواند سودآور باشد. زیرا ارزش دارایی شما ممکن است در کنار پاداش استیکینگ رشد کند.
اما باید به این نکته توجه کنید که در بازارهای نزولی، استیکینگ ممکن است بازدهی چندانی نداشته باشد. به عبارتی دیگر، اگر قیمت ارز کاهش پیدا کند، ممکن است پاداشهای استیکینگ هم نتوانند جبرانکننده کاهش ارزش دارایی شما باشند. بنابراین، برای تصمیمگیری بهتر، باید روند بازار و وضعیت ارز دیجیتال مورد نظر خود را در نظر بگیرید.
نقش صرافیها در اکوسیستم PoS
صرافیها نقش کلیدی در اکوسیستم PoS (اثبات سهام) ایفا میکنند، زیرا پلتفرمهایی هستند که امکان خرید و فروش ارز دیجیتال را برای کاربران فراهم میکنند. در دنیای ارزهای دیجیتال، صرافیها مکانی برای انجام معاملات، استیکینگ و برداشت پاداشها هستند. بسیاری از صرافیها به کاربران این امکان را میدهند که ارزهای دیجیتال خود را استیک کرده و از آنها برای حمایت از شبکه و دریافت پاداش استفاده کنند. در این پروسه، صرافیها ابزارهای لازم برای نقدشوندگی سریع داراییها و همچنین امنیت آنها را فراهم میکنند.
جمعبندی
الگوریتم اثبات سهام (PoS) به عنوان یک روش کارآمد و کمهزینه برای تأمین امنیت شبکههای بلاکچینی شناخته میشود. با استفاده از این سیستم، سرمایهگذاران میتوانند با استیکینگ ارز دیجیتال از مزایای مختلفی چون سرعت بالا و مصرف انرژی کم بهرهمند شوند. برای کسانی که به دنبال سرمایهگذاری کم ریسک در ارز دیجیتال هستند، PoS میتواند یک گزینه مناسب باشد، چرا که پاداشهای منظم و سودآوری بالاتر را در مقایسه با سایر روشها به همراه دارد.