تحلیل جامع مت هوگان، مدیر سرمایهگذاری Bitwise
سقوط اخیر بازار ارزهای دیجیتال بار دیگر این پرسش قدیمی را زنده کرده است: آیا با یک اصلاح مقطعی مواجهیم یا در اواسط یک چرخه نزولی عمیقتر قرار گرفتهایم؟ بیتکوین در یک روز ۱۴ درصد افت قیمت داشت و در مقیاس هفتگی افتی ۲۵ درصدی را تجربه کرد. با وجود بازگشتهای کوتاهمدت، قیمت همچنان تقریباً ۵۰ درصد پایینتر از سقف تاریخی ثبتشده چهار ماه قبل قرار دارد؛ سطحی که نشان میدهد فشار فروش صرفاً یک نوسان ساده نبوده است.
مت هوگان، مدیر ارشد سرمایهگذاری Bitwise، در تحلیل اخیر خود تلاش میکند این وضعیت را نه بهعنوان یک اتفاق مقطعی و ساده، بلکه در چارچوب مجموعهای از عوامل ساختاری و چرخهای بررسی کند. او تأکید میکند که بازارهای مالی، بهویژه کریپتو، هرگز به یک دلیل واحد سقوط نمیکنند. آنچه اکنون میبینیم، همپوشانی چند عامل بنیادی، روانی و کلاناقتصادی است که بهطور همزمان فعال شدهاند.
چرخه چهارساله؛ پیشخور شدن یک الگوی تاریخی
نخستین و شاید مهمترین عامل، الگوی تاریخی چهارساله بیتکوین است؛ الگویی که طی یک دهه گذشته بارها تکرار شده است: چند سال رشد قدرتمند و سپس یک سال اصلاح سنگین. این چرخه در سالهای ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ با افتهای ۸۰ درصدی همراه بوده است. بسیاری از سرمایهگذاران بلندمدت، با آگاهی از این سابقه، تصمیم گرفتند پیش از آنکه بازار وارد فاز نزولی عمیقتری شود، سود خود را تثبیت کنند. به برآورد هوگان، تنها در سال گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار بیتکوین توسط سرمایهگذاران قدیمی به فروش رسیده است؛ رقمی که بهتنهایی میتواند فشار ساختاری قابل توجهی ایجاد کند.
جابهجایی سرمایههای هیجانی به سمت AI و داراییهای امن
بازار کریپتو طی سالهای اخیر بهدلیل نوسانات بالا و روایتهای نوآورانه، مقصد اصلی سرمایهگذاران خرد و بهاصطلاح «سرمایهگذاران توجهمحور» بوده است. اما اکنون توجه بازار به سمت سهام مرتبط با هوش مصنوعی و حتی فلزات گرانبها معطوف شده است. این تغییر تمرکز لزوماً به معنای ضعف بنیادی کریپتو نیست، بلکه بازتابی از چرخش سرمایه در میان داراییهای پرهیجان است. زمانی که روایت غالب بازار تغییر میکند، جریان نقدینگی نیز همراه آن جابهجا میشود.
شوک اهرمی و اثر دومینویی لیکوییدیشنها
یکی دیگر از محرکهای مهم، رویداد لیکوییدیشن گسترده معاملات اهرمی در ۱۰ اکتبر بود؛ اتفاقی که پس از اعلام ناگهانی تعرفههای سنگین تجاری، رخ داد. در شرایطی که بسیاری از بازارهای سنتی بسته بودند، معاملهگران از بازار کریپتو بهعنوان ابزار واکنش فوری استفاده کردند. این موضوع باعث فعال شدن موجی از لیکوییدیشنها شد و افت قیمت را تشدید کرد. در بازاری که اهرم مالی نقش پررنگی دارد، چنین شوکهایی میتوانند اثر دومینویی ایجاد کنند.
نگرانیهای سیاست پولی و فضای کلان ریسکگریز
همزمان، نگرانیها درباره سیاستهای احتمالی سختگیرانهتر فدرال رزرو نیز فشار مضاعفی وارد کرد. انتظارات مربوط به نرخ بهره همچنان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر داراییهای پرریسک است. زمانی که بازار احتمال سیاستهای انقباضی را بالا میبیند، داراییهایی مانند بیتکوین معمولاً تحت فشار قرار میگیرند. این وضعیت در خلأ رخ نداد؛ بازارهای جهانی نیز وارد فاز «ریسکگریزی» شدند و حتی داراییهایی مانند طلا و سهام فناوری نیز افت کردند. بنابراین ضعف اخیر بیتکوین را باید در بستر گستردهتری از تنشهای کلان اقتصادی تحلیل کرد.
نگرانیهای بلندمدت درباره امنیت شبکه
در کنار این عوامل کوتاهمدت، بحثهایی درباره تهدیدات احتمالی کامپیوترهای کوانتومی نیز مطرح شده است. هرچند بسیاری از تحلیلگران این خطر را بلندمدت و قابل مدیریت میدانند، اما نبود اقدامات فنی ملموس از سوی توسعهدهندگان میتواند بخشی از سرمایهگذاران محافظهکار را در حاشیه نگه دارد. در بازاری که اعتماد نقش کلیدی دارد، حتی ریسکهای دوردست نیز میتوانند در کوتاهمدت اثر روانی بگذارند.
آیا امکان سقوط بیشتر وجود دارد؟
پاسخ صادقانه این است: بله، احتمال آن وجود دارد. بیتکوین تاکنون حدود ۵۴ درصد از سقف خود فاصله گرفته است، اما در چرخههای پیشین افتهایی به مراتب عمیقتر ثبت شدهاند؛ ۸۶ درصد در سال ۲۰۱۴، ۸۴ درصد در ۲۰۱۸ و ۷۷ درصد در ۲۰۲۲. همچنین بازارهای نزولی کریپتو بهطور میانگین ۱۲ تا ۱۳ ماه به طول انجامیدهاند. از این منظر، هنوز نمیتوان با قطعیت گفت که کف نهایی شکل گرفته است.
با این حال، بازار امروز خیلی بالغتر شده است. حالا ETFهای اسپات فعال هستند، سرمایهگذاران نهادی بیشتر وارد شدهاند و زیرساختها قویتر شدهاند. این یعنی احتمال سقوطهای شدید گذشته کمتر شده، ولی همچنان امکان نوسان شدید وجود دارد.
چه زمانی کف شکل میگیرد و چه چیزی میتواند محرک بازگشت باشد؟
هوگان معتقد است بازارهای نزولی معمولاً نه با یک خبر بزرگ مثبت، بلکه با فرسودگی فروشندگان به پایان میرسند. دادههای آنچین نشان میدهد فروش سرمایهگذاران بلندمدت کاهش یافته و بهره باز معاملات مشتقه، افت کرده است؛ نشانههایی که در چرخههای قبلی نیز در نزدیکی کف دیده شدهاند. علاوه بر این، افزایش انتظارات برای کاهش نرخ بهره و احتمال پیشرفتهای قانونی نیز در این مسیر میتواند بهعنوان کاتالیزور عمل کند.
با وجود افت شدید قیمت، فاندامنتالهای اصلی صنعت همچنان پابرجاست: رشد استیبلکوینها، گسترش توکنیزهسازی داراییها، افزایش شفافیت مقرراتی و ورود سرمایهگذاران سازمانی. قیمتها ممکن است در کوتاهمدت این پیشرفتها را منعکس نکنند، اما در بلندمدت این متغیرهای بنیادی هستند که مسیر بازار را تعیین میکنند.
جمعبندی تحلیلی
بازار کریپتو در حال تجربه فاز کلاسیک «تخلیه هیجان» پس از یک دوره رشد شدید است؛ ترکیبی از فروش پیشدستانه، فشار اهرمی، تغییر جریان سرمایه و ریسکهای کلان اقتصادی. احتمال افت بیشتر را نمیتوان رد کرد، اما نشانههایی از کاهش فشار فروش و نزدیک شدن به ناحیههای اشباع نیز دیده میشود.
تجربه چرخههای پیشین نشان میدهد که شدیدترین دورههای نااطمینانی، اغلب بستر شکلگیری بازدههای بلندمدت بعدی بودهاند. با این حال، تشخیص دقیق کف بازار تقریباً غیرممکن است. آنچه قابل تحلیل است، توازن میان فشارهای کوتاهمدت و بنیانهای بلندمدت صنعت است و در حال حاضر این دو در تضادی آشکار قرار دارند.
مقاله تحلیلی مت هوگان را اینجا بخوانید.
